Lov Plemenita divljac Divokoza 
| Divokoza |
|
|
|
| Napisao Eniz | ||||
| Subota, 11 Novembar 2006 | ||||
|
Gemes, Rupicapra, Slidhornsdjur, Bovidae
Opsti izgled i vazne karakteristike
Divokoza je velika plemenita i dlakava divljac, visokog lova, jedna vrsta supljorogih papkara, prezivara i jedini predstavnik antilope u Evropi, potporodice Caprinae. Muzjak se naziva divojarac, zenka divokoza, a mladunce jare. U povoljnim prehrambenim i drugim uvjetima stanista divojarac naraste u duzinu od 110 - 130 centimetara. Rep mu je kratak, duzine od 8 - 10 cm. Visina mu se krece od 70 - 80 cm. Tjelasna masa mu iznosi od 40 - 55 kilograma, ovisno od stanista boravka. Zenke /divokoze/ su pretezno manje i lakse od muzjaka, tezina im se krece od 30 - 42 kg. Divokoza je prezivar i zubalo joj je sastavljeno od 32 zuba: i 0/3, c 0/1, p 3/3, m 3/3. Kondilo - bazalna duzina lobanje varira od 180 - 200 mm. Iza usiju ima karakteristicne zlijezde "zausnjake", koje u vrijeme parenja izlucuju sekret vrlo jakog, karakteristicnog mirisa. Tijelo divokoze je snazno, zbijeno, sa razmjerno kratkim, snaznim nogama. Glava divokoze ima plah izgled i prema nosu je ostro izvucena. Na ceono rozistu u oba pola nalaze se crni, uspravni i unazad naglo zavijeni rogovi, sa sjajnim siljcima na kraju i poprecnim manjim ukrasima i vecim godisnjim prsljenovima - godisnjacima. Rogovi su kod divojarca znatno jaci, unazad povijeniji i ostriji nego u divokoze. Kod kapitalnih primjeraka divojaraca, rogovi mogu biti dugacki preko 30 cm. Rogovi su, kao sto je to slucaj i kod ostalih bovida, stalni, a na njima se ocituju godisnji prstenovi. Vrat joj je kratak i snazan. Noge, a posebno papci u svojoj kostanoj gradi prilagodeni su joj uvjetima i nacinu zivota u surovim kamenitim stanistima. Papci kod divokoze tokom cijele godine rastu ali se istovremeno i trose. Boja dlake kod divokoze je sivo-zuta do svijetlo-smeda. Zimi je znatno tamnija, mrka, kod nekih jedinki skoro crna. Lice, podbradak i podrepina su sivo-bojeli. Oko usiju, preko ociju, sve do usta proteze se crna pruga, sto glavi daje "brezast" izgled. Od zausnjaka, preko leda do repa proteze se tamnokestenjasta, skoro crna pruga. Na lednom dijelu dlaka je znatno duza, narocito zimi; ove dlake su duze kod divojaraca od 15 - 20 cm, nego kod zenki. Odrastao muzjak /divojarac/ ima izdrazene i vidljive testise i cuperak dlake na donjoj strani trbuha oko spolnog organa koji se naziva "pinsel", a poslije trece godine duzina mu je od 4 - 10 cm, ovisno od starosti grla. Na nogama se nalaze crni, elasticni papci koji stalno rastu, ali se istovremeno i trose. Zenka ima vime s cetri sise. Tijelo divokoze pokriveno je kratkom, ostrom i uz tijelo cvrsto prileglom dlakom, koja je sastavljena od podlake - vunasta dlaka za odrzavanje toplote i nadlaka - duze pokrivene dlake. Divokoza ljetnu dlaku krzna nosi dosta kracu, od maja do avgusta. Pojava albinizma je veoma rijetka. Divokoza ima vrlo dobro i ostro razvijeno cula vida, sluha i njuha /mirisa/. Culo vida joj je nesto slabije razvijeno. Oci su srazmjerno velike, iskazuju umiljatost. Njuh ima izvaredan pa redovito koristi strujanje vjetra o cemu lovac mora strogo voditi racuna prilikom suljanja u lovu. Porijeklo i zivotni prostor Divokoza rasprostranjena je u djelovima Azije i Evrope. U Evropi se najvise nalazi na visinskim /planinskim/ podrucjima Alpa, Pirineja, planina sjeverne Spanije, Apeninima, Karpatima, Tatrima, planinama Balkanskog poluostrva i Kavkaza. Takoder je unesena i na neka druga podrucija u kojim aranije nije autohtono obitavala. Zivotni prostor divokoze su visoke, tesko pristupacne planine, stjene, klisure, kanjoni, planinske rudine sa nadmorskom visinom od 800 - 2300 metara. Ljeti se penje do granice snijega, a zimi se spusta na nize nadmorske visine. Populacija divokoze kod nas u Bosni i Hercegovini je srazmjerno brojna i smatra se jednom od najbrojnijih u Evropi. Ova populacija je opisana kao posebna podvrsta - Rupicapra rupicapra balcanica. Divokoze su drustvene zivotinje. Zive u vecim stadima /krdima/ koja ponekad broje vise stotina jedinki. Stada su sastavljena od divokoza, jaradi i mladih divojaraca /starih najvise tri godine/. Izvan perioda parenja stari divojarci zive sami ili se udruze po 2 - 3 jedinke. Stado predvodi stara divokoza. Divokoze su vrlo plasljive zivotinje i na znak opasnosti stado se "obavjestava" prodornim zvizdanjem "osmatraca". Divokoze aktivne su samo u toku dana i tada izlaze na pasu. Nacin ishrane Divokoza u nacinu ishrane se prilagodila uslovima svoga stanista. U ishrani nije izbirljiva. Jede sve vrste planinskog bilja i trava, a takoder brsti lisce, pupove i mlade izbojke planinskog drveca. Divokoza tokom susnog ljeta nedostatak izvorske vode u visokim planinama i krsovima nadomjescuje rosom. Zimi se hrani i lisajem, mahovinom, korom i iglicama cetinara. Divokoze kao prezivari imaju burag i zucnu kesicu. Izmet je u obliku nesto izduzenih bobica i samo vrlo iskusnom poznavatelju uocljive su neznatne razlike izmedu muzjaka i zenke. Dosta su slicne izmetu muflona, srne i domace ovce. Parenje i gravidnost U lovackom zargonu parenje divokoza se naziva "prsak". Za vrijeme parenja divokoze se oglasavaju meketanjem ili prodornim zvizdanjem. Parenje otpocinje u novembru, a zavrsava u decembru. U vrijeme parenja divojarci medusobno vode zestoke okrsaje /na zivot i smrt/ pa se cesto ove borbe zavrsavaju tragicno po slabijeg. Divojarc je poligami muzjak, sposoban za rasplod nakon jedne godine, ali muzjaci efektivno sudjeluju u parenju nakon navrsenih tri godine zivota. Sto znaci da jedan muzjak oplodi od 3 - 5 zenki. Zenka spolnu zrelost stice poslije jedne i pol godine. Gravidnost divokoze traje od 175 - 190 dana. U maju divokoza ojari jedno ili dvoje mladih /jaradi/, koji su sposobni odmah po rodenju da slijede svoju majku, sisu je sve do zime. U prirodi se rada omjer 1:1. Raspoznavanje spolova kod jaradi je u prvim mjesecima zivot gotovo nemoguce. Zivotni vijek Divokoza zivi od 12 - 20 godina. Starost kod se moze utvrditi po zubima od februara do marta pete godine starosti, kada divokoze dobivaju sve zube, pa se poslije tog vremena starost moze utvrditi samo po starosnim prsljenovima na rogovima. Prirodni neprijatelji Divokoza ima veliki broj prirodnih neprijatelja, a najcesci su: kurjaci vukovi i neki orlovi. Za mlade najveci neprijatelji su: kune i orlovi koji lako dolaze do plijena. Mnoge divokoze stradaju od snijeznih usova. Lov Lovna sezona na divokozu pocinje 16. septembra i traje do 5 decembra. Divokoza je veoma cijenjena i atraktivna lovna divljac visokog lova. Po ocjeni mnogih lovaca lov na divokozu spada u najnaporniji lov koji od lovaca zahtjeva izdrzljivost, veliku fizicku spremnost, vrhunsku opremu i oruzje, a za vodica poznavanje divljaci, njenih navika, dobru procjenu vrijednosti odabranih grla, te poznavanje pokaza divljaci nakon hica i pogotka. Lov na divokozu se u vecini slucajeva obavlja suljanjem /prikradanjem/, posebno u vrijeme parenja /"prska"/, kada iz svojih skrovitih mjesta izlaze stari, trofejno najvredniji divojarci. Za ovaj lov je najbolje koristiti lovacko oruzije, kalibra 6,5 x 57 ili 6,5 x 68, a mogu se koristiti i druga lovacka oruzija sa olucenim cijevima, ali moraju udovoljiti minimalnim uvjetima iz Pravilnika /najmanja dopustena energija na 100 metara 2000 zula, najmanja tezina zrna 4,80 grama i najveca dopustena daljina za odstrel je 200 metara/. Trofej kod divojarca predstavljaju rogovi, ali ne manju vrijednost, predstavlja uredno slozena dlaka od divojarceve peraje /brade/ s krzna zadivena za lovacki sesir.
Meso Divokoza ima veoma ukusno meso koje je jako cijenjeno, a posebno kod mladih primjeraka, kod mnogih lovaca koji je love i koriste u svome kulinarstvu kao delikatesu. Za vrijeme parenja meso divojarca manje je upotrebljivo zbog intenzivnog mirisa kojeg izlucivaju iza usnih zlijezda koji se naziva "sekret" Recept But od divokoze u crnom vinu: - 1 but - 4 dl bistre mesne juhe ili od kockice - 100 grama vrganja ili sampinjona - 60 grama masnoce - 1 glavica crvenog luka - 1 cesanj bijelog luka - 2 kocke secera - 20 grama brasna - 20 grama paradajz-pirea - 1 lovorov list - sok od limuna - mazuran - persumov list - 2 dl crnog vina - so Iz buta pazljivo izvaditi kost da meso ostane u komadu. Ako meso nije predhodno odlezalo u salamuri, premazati ga uljem i pustiti da ostoji 2 dana u hladnjaku. Potom meso izvaditi, obrisati krpom, naglo prepeci na vreloj masnoci sa svih strana, nasoliti i mazuranom prebaciti u toplu pecnicu. Na dvije kasike masnoce uprziti secer, dodati iscjedak crveni i bijeli luk, lovorov list, posuti brasnom, promjesati, naliti juhu, paradajz-pire, crno vino i prokuhati. U dobiveni umak, ciji ukus treba dotjerati solju ili vegetom, prebaciti zapeceno meso i poklopljeno pirjati na umjerenoj pemperaturi. Po potrebi dolijevati vodom dok meso ne omeksa. Gotovo meso izvaditi, lijepo narezati i poslagati na topao posluzaonik. U umak dodati gljive preprzene na malo masnoce da jos jednom provre. Meso preliti umakom, ukrasiti gljivama, a ostatak umaka servirati u posebnoj zdjelici sa nekom zeljenom salatom.  Dodaj kao favorit (24) |  Ocijeni ovaj tekst | Views: 801
Samo regristrovani mogu pisati komentare. Powered by AkoComment Tweaked Special Edition v.1.4.6 |
||||
| Zadnji put obnovljeno ( Nedjelja, 25 Februar 2007 ) | ||||
| < Prošli | Sljedeći > |
|---|
