|
Ka筧lj je naj鑕规i simptom zbog koga pacijenti odlaze na pregled kod ljekara. Ka筧lj ina鑕 predstavlja odbranbeni refleksni mehanizam kojim se odstranjuje sekret i strana tijela iz disajnih puteva. Me饀tim mo緀 da prati niz razli鑙tih akutnih i hroni鑞ih oboljenja, ukoliko postane neefikasan, ekcesivan i stalan mo緀 u velikoj mijeri da uti鑕 na kvalitet 緄vota pacijenta i da dovede do mnogih komplikacija. Ka筧lj mo緀 da bude zapo鑕t voljnim ili refleksnim putem. Stimulacija receptora za ka筧lj mo緀 da bude zapaljenska, mehani鑛a, hemijska i termalna.
Zapaljensku stimulaciju koju izaziva - otok i pro筰renje krvnih sudova sluzoko緀 disajnih puteva - javlja se kod zapaljenja grkljana-larngitis, bronhija-bronhitis, zapaljenja plu鎍, lokalizovanih gnojnih kolekcija u plu鎖ma, bronhijalne astme.
Mehani鑛i nadra綼j receptora za ka筧lj nastaje udisanjem razli鑙tih 鑕stica npr. pra筰ne, kompresije vazdu筺ih puteva, koja mo緀 da bude spolja筺ja (pro筰renja aorte, lokalizovanih zapaljenja poput tuberkoloze, tumori plu鎍 i unutra筺ji-karcinom bronha, strana tijela kontrakcije glatkih mi筰鎍 tokom napada astme.
Udisanje iritantnih gasova npr dim cigarete, hemijskih isparenja, hemijskim putem dovode do nadra綼ja receptora. Udisanjem toplog ili hladnog vazduha dolazi do termalne stimulacije receptora za ka筧lj.
Ukoliko du緀 traje ka筧lj postaje 箃etan i mo緀 da dovede do iscrpljivanja organizma. Procijena du緄ne trajanja ka筶ja predstavlja prvi korak u su綼vanju liste njegovih mogu鎖h uzroka. Mo緀 biti akutan - traje manje od tri nedjelje, subakuan - traje izme饀 3 i 8 nedjelja i hroni鑑n ka筧lj koji traje du緀 od 8 nedjelja.
Naj鑕规i uzroci akutnog ka筶ja su: infekcije gornjih disajnih puteva kao 箃o su nazeb, prehlada i akutno bakterijsko zapaljenje seinusa; veliki ka筧lj; pogor筧nje htoni鑞r opstruktivne bolesti plu鎍 - HOBP, koja obuhvata opstruktivni bronhitis i emfizem plu鎍; alerijska kijavica.
Virusne infekcije gornjih disajnih puteva su naj鑕规i uzro鑞ici akutnog ka筶ja. Nazeb predstavlja akutni zapaljenski proces sluzoko緀 nosa, pacijentu je zapu筫n nos, mo緀 biti i bez pove鎍ne temperature - ona je obi鑞o izme饀 37,2 i 37,5 stepena celzijusa, suzenjem o鑙ju, iritacijom o鎖ju i grla, grloboljom i op箃om malaksalo规u. Pored ka筶ja fizikalan nalaz na plu鎖ma normalan. Akutna kijavica mo緀 biti i alergijska, vazomotorna i ona koja prati grip.
Hroni鑑n ka筧lj je dugotrajan ka筧lj gde se rutinskom dijagnosti鑛om procedurom ne mo緀 otkriti njegov uzrok. Detaljnim pregledima se otkriva njegov glavni uzrok od kojih je u preko 90% slu鑑jeva varijanta asme sa suvim ka筶jem, GEARD - gastroezofagealna refluksna bolest i sindrom slivanja sekreta niz zadnji zid jednjaka. Ostali uzroci mogu da budu pu筫nje, iritansi iz spolja筺je sredine, hroni鑞i bronhitis, kao i manje 鑕sti uzroci - zastojna sr鑑na slabost, karcinom plu鎍 ili jednjaka, sarkoidoza, tuberkuloza, strano tijelo u disajnim putevima, psihogeni ili "TIC" ka筧lj.
Osobe sa varijantom asme sa suhim ka筶jem naje规e nemaju prethodno dijagnostikovanu asmu, trajanje ka筶ja traje bar tri nedjelje, nemaju ostale simptome asme kao 箃o su stezanje i sviranje u grudima, nedostatak vazduha, imaju normalne nalaze na fiziolo筴om pregledu i normalne vrijednosti parametara plu鎛e funkcije, dobro reaguju na antiasmati鑞u terapiju.
Sindrom slivanja sekreta niz zadnji zid 綿rela 鑙ni da se pacijenti ose鎍ju kao da im se ne箃o stalno sliva niz grlo, mogu da osje鎍ju 鑕stu potrebu za naka筶javanjem, imaju gu筼bolju a nos im je zapu筫n i curi.
Gastroezofagijalna refluksna bolest je 鑕st uzrok hroni鑞og ka筶ja koji mo緀 da bude i jedini simptom. Nastaje usled vra鎍nja 緀luda鑞e kiseline u jednjak i grlo. Pacijenti 鑕sto imaju goru筰cu i ka筧lj kao i kiseo ukus u ustima. Refluks 緀luda鑞e kiseline je izra緀niji u le緀鎒m polo綼ju pa je potrebno izbegavati jelo makar dva sata pred spavanje. Ljekovi koji poma緐 u ovakvim slu鑑jevima su antacidi koji neutrali箄 緀luda鑞u kiselinu i blokatori 緀luda鑞e kiseline ( omeoprazol, lansoprazo, pantoprazol).
Specifi鑞a terapija ka筶ja podrazumeva eliminaciju njegovog uzroka (npr. infekcije), dok nespecifi鑞a - simptomatska terapija obuhvata primjenu antitusika. Po pravilu, antitusicima se lje鑙 samo neproduktivan, suv ka筧lj koji smeta pacijentima dok se kod vla緉og ka筶ja uglavnom primenjuju ljekovi za stimulaciju iska筶javanja - ekspektoransi i sekretolitici.
 Dodaj kao favorit (19) |  Ocijeni ovaj tekst | Views: 628
Samo regristrovani mogu pisati komentare.
Molim uloguj se ili regristruj se. Powered by AkoComment Tweaked Special Edition v.1.4.6
AkoComment © Copyright 2004 by Arthur Konze - www.mamboportal.com
All right reserved |
Zdravlje 
