Krasulje Inter Aktivno

Prije rata pojava vuka u nasim krajevima bila je rijetkost. Zavrsetkom ratnih dejstava 1995. godine, populacija vuka u Bosna i Hercegovina je relativno brojna i smatra se jednom od najocuvaniji u jugozapadnom dijelu evropskog areala. Na podruciju opcine Kljuc, svake godine u godinu populacija vuka se povecava. Od 1996. godine povratkom stanovnistva na podruciju Mjesne Zajednice Krasulje, vracala se i stoka na ova podrucija, ponajvise ovce i krave. Povecavala se brojnost vukova posebno u zimskom periodu za vrijeme parenja koje odpocinje od decembra i traje do februara. U tom periodu ucestali su napadi na plemenitu divljac kao na domacu stoku (ovce), a posebno su bili na udaru lovacki kerovi u toku lova, pa je bila velika zagonetka za mnoge lovce koji su isli u lov sa svojim kerom, a vracali se bez njega; nazalost, i onda slijedi duzi period potraga za svojim ljubimcom. U lovackom listu br.28 oktobar 1999. g. Opisao sam slucaj koji se desio u Krasuljama krajem septembra, a odnosi se na situaciju kako je vuk napadao ljude i zivotinje. Od te godine Lovacko Drustvo "Srna" Kljuc, sa sekcija medu kojima je sekcija "Krasulje - Kamicak" redovno vrsi hajke na vukove, odnosno akcije na stetocine u periodu (januar-februar), ali te sve hajke i akcije nisu toliko bile uspjesne kao ove godine, sto pokazuje i ova fotografija L.D. "Srna" Kljuc sa sekcijama 6. februara (nedelja) dobro je organizovalo veliku hajka na vukove. Hajka je organizovana u dva pravca (reona); 1. Grupa lovaca na celu sa Emdadom Husicem predsjednikom sekcije "Krasulje - Kamicak" imala je zadatak da izvrsi hajku u reonu "Hukova". 2. Grupa lovaca iz drugim sekcijama imala je zadatak da izvrsi hajku u reonu "Zelina". Hajka dobro isplanirana i organizovana uz maksimalnu diciplinu svakog lovca na terenu uspjeh akcije nije mogao izostati. Na kraju kada je hajka privedena kraju poslije silnog pucanja, bilans ukupne hajke bio je odstrel 4 vuka; 2 vucice i 2 vuka. U prvoj grupi lovaca u reonu "Hukova", medu najiskusnijim i medu najsrecnijim lovcima bio je Emdad Husic predsjednik sekcije "Krasulje - Kamicak" koji je odstrelio dva vuka, dok od silnog pucanja lovaca za treceg se nije moglo ustanoviti koji ga je lovac odstrelio. U drugoj grupi lovaca u reonu "Zelin" najuspjesniji i najsrecniji bio je lovac Ferid Kuluosman koji je odstrelio jednog vuka. Na kraju okupljanje lovaca bilo je ispred restorana "Lovac" na rijeci Sani u Kljucu, gdje fotografisanje nije izaostalo uz druzenje i lovacke price. Svi mjestani sa ovih podrucija su cestitali lovcima za uspjesnu hajku, sa odstreljenim vukovima.

Vuk /Canis lupus, Wolf, Varg/

Vuk je dlakava divljac, predstavnik mesojeda /Carnivora/, najkrupniji u porodici pasa  /Canidae/ i roda Lupus. Muzjak se naziva vuk, zenka vucica, a mladunce vuce. Po svom opcem izgledu vuk je vrlo prepoznatljiva divljac. Tijelo mu je snazno gradeno, zbijeno, muskulozno. Vuk narste u duzinu od 120 - 145 centimetara, bez repa. Rep mu je veoma dug od 30 - 40 cm, valjkastog je oblika i debeo po citavoj duzini. Visina mu se krece od 70 - 87 cm. Tjelasna masa iznosi od 40 - 60 kg, ovisno od stanista boravka najtezi primjerci i do 62 kg, koji je ostreljen u selu Slatina istocno od Rogatice, a ostrelio ga je mladi lovac Miomir Lazic. Vuk, kao i ostali predstavnici mesojeda ima zubalo sastavljeno od 42 zuba: - u gornjoj vilici ima 6 sjekutica, - 2 jaka ocnjaka i 12 kutnjaka, - a u donjoj vilici ima 6 sjekutica, - 2 jaka ocnjaka i 14 kutnjaka. Stisak njegove celjusti je 300 kilograma po kvadratnom centimetru! Uz takvu snagu u vilicama sa lakocom lomi i najkrupnije kosti jelena ili goveceta, a njegov ugriz - dva puta je jaci nego kod psa vucijaka. Kondilo - bazalna duzina lobanje muzjaka varira od 200 - 220 mm; dok kod zenke se krece od 180 - 195 mm. Tijelo vuka je pokriveno gustom, ostrom dlakom, cija je boja vrlo promjenjiva, ali prilagodena mjestu stanista, pa je zato tesko uocljiv. Ledna strana mu je blijedo-sivo zuckaste boje, sa tamnijim nijansama po ledima. Vratni dio je obrastao znatno duzom dlakom. Zimska dlaka vuka je nesto duza, gusca i tamnija od ljetne dlake. Glava kod vuka je krupna i karekteristicna: - njuska je izduzena, - usi su mu velike, trokutaste i uvijek naculene, - oci su zute sa okomitim zjenicama, prednji dio tijela, narocito vrat, osobito je snazan i razvijen. Noge su mu snazne i misicave. Na prednjim nogama ima 5, a na zadnjim 4 prsta, na kojima se nalaze snazni, tupi, neuvlacivi nokti. Vuk je vrlo oprezna i plasljiva divljac. Vuk ima vrlo dobro i ostro razvijeno cula vida, a posebno sluha i njuha /mirisa/, vuk cuje do 26000 herca na udaljenosti i do pet kilometara, sto covjek ne moze cuti. Ovo je moguce jer vuk ima pokretljive usi koje usmjerava u pravcu zvuka. Povrsina nosne supljine kojom vuk njusi je preko 10 puta veca nego kod covjeka. On ima siroke i uvijek vlazne nozdrve, pa moze usisati i ispitati vece kolicine zdraka, te osjetiti i najneznatnije mirise. Kada bi mu nosnice bile suhe i ne bi se stalno vlazile, culo mirisa ne bi moglo fukcionirati ili bi bilo znatno slabije.

Vuk je jedna od siroko rasprostranjenih vrsta visoke divljaci. Zivi u Americi, Kanadi, Aziji, Arabiji, Kini, Japanu i vecem dijelu Evrope; - sjevernim podrucjima Skandinavije, Finske, Poljske, Rusije gdje ga ima najvise, Madarske, Italije i na Balkanskom poluotoku; - u srednjoj Evropi je skoro potpuno istrebljen, ali povremeno pojedinacno dolazi sa istoka. Vuk u Bosni i Hercegovini predstavlja jednu od brojnijih vrsta visoke divljaci. Naseljava prostrane sume i nepristupacne predjele do 5000 metara nadmorske visine, a uglavnom izbjegava naseljena mjesta. Svoja skrovista (brloge) nalazi pod stijenama, sikarama, a ponekad i u napustenim lisicijim jazbinama. Granice teritorije na kojoj zivi, vuk obiljezava mokracom (sekretom). Vuk dobro pliva, brzo trci samo na kratko i tada postize brzinu od 50 - 60 km/sat, gdje se brzo zamara, a narocito ako trci uzbrdo. U laganom trku u stanju je svu noc da trci i da prevali od 50 - 70 km. Vuk je aktivan u ljetnom periodu uglavnom uvece i tokom noci do jutra, a tokom zime aktivan je danju i nocu. Tokom ljeta pretezno zivi pojedinacno, a zimi u coporu. Vuk je vrlo krvolocna zvijer.

Vuk u nacinu ishrane se prilagodio uslovima svoga stanista i hranu trazi loveci pojedinacno ili u coporu, predvece i tokom noci. U ishrani nije izbirljiv. Hrani se svim divljim i domacim zivotinjama, strvinama i biljkama. Od divljaci najvise hrani se srnecom i divljim svinjama, dok od domacih zivotinja napada ovce, koze, konje, telad, a cesto se desava da napada i lovacke kerove, gdje mnogi lovci neznaju sta im se desilo od kera pa ga bezuspjesno traze dugi period. Krupne zivotinje napadaju u coporu, pri cemu koristi narocitu taktiku, u kojoj posebnu ulogu imaju vucice. Vuk je veoma racionalna zivotinja i uvijek nastoji da, uz sto manji utrosak  vlastite energije, najlaksim i najkracim putem dode do hrane. Vuk svoju zrtvu usmrcuje pregrizanjem vratne zile da prvo iskrvari.

Parenje vuka otpocinje krajem decembra, a zavrsava polovinom februara. Stariji vukovi se pocinju pariti citav mjesec ranije od mladih. U vrijeme parenja najjaci vuk u coporu pari se najjacom vucicom i kao znak visokog rejtinga u coporu, njih dvoje nose najuzdignutije repove i po tome ih ostali vukovi prepoznaju. I kako god se muzjaci medusobno bore za najbolju zenku, isto tako se one bore za najboljeg vuka. U borbi za prvenstvo vukovi se ponasaju viteski i cim pobijedeni legne na leda i ponudi vrat pobjedniku,ovaj mu velikodusno oprasta zivot, ali je tim aktom uspostavljen strogi hijerarhijski odnos. Taj viteski odnos kod vukova nije stalan. Svakog ranjenog ili bolesnog vuka, ili defektno mlado, sami rastrgaju i pojedu. Tokom perioda parenja vukovi se oglasavaju karakteristicnim rezanjem, a zimi cesto dugim zavijanjem. Parenje je vezanjem, kao kod pasa. Poslije parenja jedne zenke, muzjak trazi drugu zenku, sto znaci da jedan muzjak moze da oplodi nekoliko zenki. Vucica je pazljiva i brizljiva majka. Skotnost zenke traje od 60 - 63 dana. Od marta do kraja aprila zenka okoti jedno leglo godisnje, od 4 - 6 mladi, rijetko od 10 - 12. Mladi se okote slijepi i progledaju nakon 10 - 12 dana. Mladi majku sisu do 60 dana, dok im ne izrastu i ojacaju zubi, poslije ih majka hrani, tako sto vucica pojede meso tamo gdje stigne zrtvu, vrati se u brlog sita (kasnije pred brlogom), mladi je oblizuju po njusci i oko uglova usta, pa je to potakne da povrati poluprobavljenu hranu koju vucici jedu, jer jos ne mogu svariti sirovo meso. Brigu o mladima vodi iskljucivo zenka. Nakon 6 mjeseca zivota mladi se potpuno osamostaljuju, a polnu zrelost postizu nakon 2 godine

Vuk, moze da dozivi starost od 14 - 16 godina.

Vuk nema u nasim krajevima prirodnih neprijatelja.

Lovna sezona na vuka pocinje 1 oktobra i traje do kraja februara. Vuk je veoma cijenjena i atraktivna lovna divljac visokog lova, koja se lovi na vise nacina. - Jedan nacin lova vuka je hajkom sa vise grupa spojenih, gdje jedana grupa lovaca sa psima ide da nagoni divljac, a dok druge spojene grupe lovaca zauzmu docek na razmaku od 50 do 100 metara zavisi od konfiguracije terena i broja lovaca. Na znak lovovode, grupa koja vrsi nagon (hajkaci) krece u pravcu doceka. - Drugi nacin lova na vuka je lov cekanjem na smetilistu ili strvilistu. - Treci nacin lov na vuka je lov vabljenjem u periodu parenja vukova januar-februar jeste tako sto lovac u prvi sumrak ili na mjesecini dobro zaklonjen lovi ih vabilicom, tako da se oponasa zavijanje zenke (vucice) ili drugog vuka. Za lov na vuka je najbolje koristiti lovacko oruzije, karabin, municiju zrna 7 x 57 ili 7 x 65 R i 8 x 57 IS ili IR mm. Lovacki trofej vuka je lobanja i preparirana koza (krzno).

Meso vuka se ne koristi u ljudskoj izhrani. Vucije meso kazu da ni gavran okusiti nece. Oblik vucije crne dzigare tokom zivota znatno se mijenja. Ona na svom rubu ima patrljke (lapove) u obliku ljudskih prstiju. Lovci sjeveroistocne Bosne potpuno su uvjereni da se po njima moze odrediti starost vuka, jer da svake godine naraste po jedan takav patrljak. Ustanovljeno je da mladi vucici u prvoj godini zivota nemaju tih patrljaka i da je vjerovatno da njihov broj stoji u vezi sa staroscu.